இந்திய அரசியல் வரலாற்றில் மிகவும் சர்ச்சைக்குரிய நிகழ்வாக கருதப்படும் 1975-ம் ஆண்டு அவசர நிலை (Emergency) பிரகடனப்படுத்தப்பட்ட தினத்தின் நினைவு நாள் நாடு முழுவதும் அனுசரிக்கப்பட்டது. இதையொட்டி பிரதமர் நரேந்திர மோடி மற்றும் துணை ஜனாதிபதி சி.பி. ராதாகிருஷ்ணன் உள்ளிட்டோர் அவசர நிலை காலத்தை நினைவுகூர்ந்து கருத்து தெரிவித்துள்ளனர்.
1975-ம் ஆண்டு ஜூன் 25-ந் தேதி அன்றைய பிரதமர் இந்திரா காந்தி தலைமையிலான அரசு நாடு முழுவதும் அவசர நிலையை அறிவித்தது. அதன் பின்னர் சுமார் 21 மாதங்கள் இந்தியா அவசர நிலை ஆட்சியின் கீழ் செயல்பட்டது. இந்த காலகட்டத்தில் பல்வேறு குடிமை உரிமைகள் கட்டுப்படுத்தப்பட்டதாகவும், அரசியல் எதிர்ப்புகள் ஒடுக்கப்பட்டதாகவும் வரலாற்று ஆய்வாளர்கள் குறிப்பிடுகின்றனர்.
அவசர நிலை நினைவு நாளை முன்னிட்டு துணை ஜனாதிபதி சி.பி. ராதாகிருஷ்ணன் தனது சமூக வலைதள பதிவில், அது இந்திய ஜனநாயகத்தின் முக்கியமான பாடமாக விளங்குகிறது என்று குறிப்பிட்டார். அரசியலமைப்பின் அடிப்படை மதிப்புகள் கடுமையாக சோதிக்கப்பட்ட காலமாக அவசர நிலை இருந்ததாகவும், கருத்துச் சுதந்திரம் கட்டுப்படுத்தப்பட்டதோடு குடிமக்களின் உரிமைகள் பாதிக்கப்பட்டதாகவும் அவர் தெரிவித்தார்.
அதேபோல் பிரதமர் நரேந்திர மோடியும் தனது எக்ஸ் சமூக வலைதளத்தில் பதிவிட்ட கருத்தில், அவசர நிலை என்பது இந்திய அரசியலமைப்பின் மீது நடத்தப்பட்ட நேரடி தாக்குதல் என்று கடுமையாக விமர்சித்தார். நாட்டின் ஜனநாயக அமைப்புகள் மற்றும் சுதந்திரத்தின் அடித்தளங்கள் அக்காலத்தில் பாதிக்கப்பட்டதாக அவர் குற்றம்சாட்டினார்.
பிரதமர் மோடி தனது பதிவில், “அவசர நிலை காலம் இந்திய ஜனநாயகத்தின் இருண்ட அத்தியாயமாகும். அப்போது குடிமக்களின் அடிப்படை உரிமைகள் இடைநிறுத்தப்பட்டன. கருத்துச் சுதந்திரத்தின் மீது கட்டுப்பாடுகள் விதிக்கப்பட்டன. அரசியல் தலைவர்கள், பத்திரிகையாளர்கள் மற்றும் சமூக ஆர்வலர்கள் கைது செய்யப்பட்டனர். ஜனநாயகத்தின் தூண்களாக விளங்கும் பல நிறுவனங்கள் கடுமையான அழுத்தத்திற்கு உள்ளாக்கப்பட்டன” என்று குறிப்பிட்டார்.
மேலும், அந்த காலகட்டத்தில் மக்கள் சந்தித்த துயரங்களையும், ஜனநாயக மதிப்புகளை பாதுகாக்க போராடியவர்களின் தியாகங்களையும் நினைவுகூர வேண்டும் என்று அவர் வலியுறுத்தினார். ஜனநாயகத்தின் வலிமை அதன் சுதந்திரத்திலும், மக்களின் உரிமைகளை மதிப்பதிலும் இருக்கிறது என்றும் அவர் கூறினார்.
அவசர நிலை தொடர்பான விவாதங்கள் இந்திய அரசியலில் தொடர்ந்து முக்கிய இடத்தைப் பெற்று வருகின்றன. குறிப்பாக ஒவ்வொரு ஆண்டும் ஜூன் 25-ம் தேதி, அவசர நிலை காலத்தின் தாக்கங்கள், ஜனநாயகத்தின் பாதுகாப்பு மற்றும் அரசியலமைப்பின் முக்கியத்துவம் குறித்து பல்வேறு அரசியல் தலைவர்கள் கருத்து தெரிவிப்பது வழக்கமாக உள்ளது.
இந்த ஆண்டு நினைவு நாளிலும் மத்திய அரசின் முக்கிய தலைவர்கள் அவசர நிலை காலத்தை கடுமையாக விமர்சித்துள்ள நிலையில், ஜனநாயக அமைப்புகளின் சுதந்திரத்தை பாதுகாக்க வேண்டிய அவசியம் மீண்டும் வலியுறுத்தப்பட்டுள்ளது. அரசியலமைப்பு மதிப்புகள் மற்றும் குடிமக்களின் அடிப்படை உரிமைகளை காக்கும் பொறுப்பு அனைவருக்கும் இருப்பதாக அரசியல் வட்டாரங்கள் கருத்து தெரிவித்து வருகின்றன.